5 september 2020: Vriendschap van op afstand

Toelichting bij 1 Samuel 20
De Vleugel
5 september 2020
Vriendschap op afstand

Drie papieren met namen: Jonathan en David
Jonathan betekent: Geschenk van God (tegenover het beeld van Hugo)
David betekent: Geliefde (Bij het beeld van Hugo)
Saul betekent: Gevraagde – aan de zijlijn

Jonathan: ‘de nacht is te koud, de maan te grijs… daarna neuriën … tot: Ik heb je lief, zo lief…’

David: Mijn vriend, mijn “geschenk van God”,– ik hoor hem hier – verstopt achter de steen. Hij zingt van de nacht. Dat belooft niet veel goeds…
Wat heb ik hem met lede ogen zien vertrekken nadat hij mij had gezegd dat zijn vader Saul, – ooit gevraagd om koning te worden – ooit gezalfd door Samuel (God heeft gehoord) – mij nooit naar het leven zou staan. Hij zou me bewijzen dat mijn gevoel (maar voor mij is het een feit) niet waar is.
O ja, ik begreep het wel, hoor.
Want hoeveel hij ook van mij houdt – en ik van hem – zijn vader is zijn vader… De familieloyaliteit is moeilijk los te laten. Dat weet iedereen. Het is alsof je kiezen moet tussen twee gelijken…moet je nu naar het feest gaan van je vader of van je vriend. Of denk maar aan de bijbubbel die je kiezen mag… Hoe ga je daarmee om? Hoe voelt het als je dan de ene kiest? Altijd met een tekort naar de ander. Met schuldgevoel. Ik begrijp dus heel goed dat Jonathan, mijn geliefde vriend zich verscheurd voelt. Dat hij niet kan geloven dat zijn vader mij haat.
Maar ik weet het wel zeker. Al verschillende keren heeft Saul zijn speer naar mijn hoofd gegooid, terwijl ik op mijn harp tokkelde. Ik ben voor hem op de vlucht.

Jonathan: “de nacht is te koud, de maan te grijs…toe neem me toch mee naar je hemelpaleis… neuriën tot: ik heb je lief, zo lief…
Wat houd ik veel van mijn geliefde David. Wij zijn aan elkaar gegeven. Diepe vriendschap, ik heb hem ooit mijn liefde verklaard en daarbij hem alles gegeven wat ik aan had… van mijn mantel tot mijn hemd… Als teken dat hij mijn ziel kon krijgen – dat hij mijn soulmate is – dat ik op afstand kan weten wat hij denkt.. Voor hem ben ik als naakt, doorzichtig, zoals hij voor mij…

Liefhebben – ik kan met niet méér ziel een ander liefhebben – vrouw of man – dan hem. In het woord zit alles verborgen… !ahav – in mijn taal…
alef: de eerste letter van ons alfabet – het begin…en wij weten dat het begin onze God is… Hij is degene die het eerst heeft liefgehad. Lang voordat ik als mens kon liefhebben. En zoals hij mij liefheeft, zo kan ik houden van anderen – en mijn liefste is David – van wie ik weet dat hij de volgende koning zal zijn…niet ik als kroonprins… Hij is een man naar Gods hart…zo iemand heeft het volk nodig! Nee ik ben niet jaloers: ik geef hem alle kansen, ik respecteer hem, ik heb hem lief, dat zegt toch alles…
en dan de tweede letter van !ahav: de hé. Daarin zit het woord gaan verborgen, de toekomst tegemoet gaan… vol liefde vertrouwend je weg gaan…
En dan de derde letter: de beth. Beth: de letter die je omringt als een huis, waarin je je thuis mag voelen… (vgl Beth-el/ Beth-lehem: Huis van God/ Broodhuis)
En deze letters symboliseren voor mij wat liefde is: een antwoordend mens zijn, vol vertrouwen de toekomst tegemoet gaan, je thuisvoelen bij elkaar…
En dat voel ik voor David. Mijn soulmate.

Ik hoopte dat zijn woorden over mijn vader niet waar waren, ik kon ze niet geloven… Míjn vader zou toch nooit mijn geliefde naar het leven kunnen staan…
En toch… het is waar. Hij heeft mij zelfs willen doden, met dezelfde speer als David.

Ik schiet mijn pijlen nu ver ver weg. De velden in…
Je moet veel verder, jongen, veel verder…

David: Die pijn. Het toch bijna niet kunnen geloven. Mijn hoop aan flarden geslagen. Er is alleen nog de vlucht. Ik moet hier weg. Weg van mijn geliefde Godsgeschenk, weg van de grond waarop ik sta… weg van mezelf…om mijn eigen ziel te redden…
Dit wordt voor altijd vriendschap op afstand.
Maar kan ik daarmee leven? Kan ik me gedragen voelen zoals deze steen op deze twee handen als ik mijn geliefde Jonathan niet regelmatig zie? Kan ik echt vol vertrouwen mijn weg gaan?
Ik kan het bijna niet. Ik moet. Omwille van de omstandigheden. Waar haal ik de moed vandaan?

Jonathan: ..’de nacht is te koud, de maan te grijs … toe neem me toch mee naar je hemelpaleis… daar wil ik zijn alleen met jou en stralen in het het hemelblauw… Ik heb je lief, zo lief…
——-
Liefde is sterker dan de dood.
Liefde, vriendschap beantwoorden is zo mooi, zo vol leven…bijna goddelijk…
En op afstand kan ook.
Ja, op afstand kan ook, als het moet.
Zeker, op afstand kan ook, als het moet en als dat de toekomst is. Voor jou. Voor mij. Door het verlangen wordt de liefde steeds inniger. De vriendschap steeds dieper…

Liefde op afstand

Ik dacht
dat ik
naakt
jou deed voelen
hoe groot
mijn liefde is
voor jou
voor wie je bent
ik twijfel niet
mijn vader
mijn eigen vlees en bloed
staat mij naar het leven
omdat mijn ziel
met de jouwe
verbonden is.

De pijn vàn die liefde
de afstand ìn die liefde
de vreugde òm die liefde
maken mij – naakt –
een ander mens

Mijn liefde voor jou
is zo groot
dat ik nooit meer
leven kan
zonder…

zonder jou –
ik moét je weten
zonder mezelf –
ik moét er zijn

zonder liefde –
vriendschap –
solidariteit –
blijft er niets
van mij over

mijn ziel
voorbij

Lieve God,
U was de eerste
de eerste om te houden van mensen
de eerste om te tonen hoe voluit leven kan zijn
de eerste om te doen ervaren
wat liefde op afstand betekent
de eerste om te weten
dat leven zonder liefde
vriendschap solidariteit
onmogelijk is
Geef ons liefde, God, veel liefde

Dat wij gaan, God,
de toekomst tegemoet
verscheurd soms
tussen liefdes
tussen loyaliteiten
in spagaat gebracht
door schuldgevoel
door mededogen
door liefde
dat wij toch gaan God,
vertrouwend op de liefde
die wij ontdekken, ontmoeten in elkaar
in de ander
Dat wij gaan, God, van harte gaan

Dat wij een thuis vinden, God
bij elkaar
op afstand
-ook dan-
dat wij een thuis maken
voor elke mens die daarnaar verlangt
voor iedere thuisloze mens zonder toekomst
voor ieder dakloos kind zonder hoop
dat wij thuizen maken, God, goede thuizen

Wees ons nabij, God
met uw liefde, uw vriendschap
uw solidariteit…
zodat wij van harte graag
zo lief als u kunnen zijn voor anderen.
Dat wij zo onszelf worden,
ons eigen antwoordende en liefhebbende zelf.
Geef ons liefde, God, veel liefde!
Amen