2012.05.05 Tekst Van mijn leven

Toelichtingen gehouden door Rita Weynants en Hilde Verbeuren.

 

 

Tekst van mijn leven.

 


 

 

Hoewel ik graag lees en mij omringd heb met meters boeken die ik veel inkijk, doorblader en raadpleeg, blijf ik, nadenkend over de tekst van mijn leven, hangen bij een kort, eenvoudig, wat ouderwets tekstje. Ik ken het uit mijn hoofd. Dat is vanzelf gegaan. Het stond op mijn plechtige communieprentje.

Het gaat zo:

Gij zijt nu één met mij, o Heer!

Moest ik versagen, stut mij weer

en wil mij sterkte geven.

Dan zal ik, als op deze dag,

wat ook de toekomst brengen mag,

in schoonheid verder leven. R.D.C.

Mijn moeder had deze woorden zorgvuldig uitgekozen. Ze moesten iets uitdrukken wat waardevol was. Ze had er naar gezocht. Ik zie haar nog, voorovergebogen, de woorden overpennen uit een etalage op het Leuvense Fochplein. Dat was natuurlijk op zich al bijzonder: dat ze moeite deed om de juiste woorden te vinden.

Wat ik toen mooi vond aan de tekst was het gedateerde en moeilijke woord ‘versagen’. Dat was een woord om te wikken en te wegen. Wat betekende het precies? En hoe zou het op mij van toepassing kunnen zijn? Ook dat vreemde ‘stut mij weer’ deed nadenken. Kon ik zoals een boom omvallen of zoals een bouwwerk uiteenvallen en steun nodig hebben?

Ik kende als elfjarige meisje natuurlijk de praktische en duidelijke verwachtingen van toen, zoals goed studeren en als oudste ‘het goede voorbeeld te geven’. Maar ‘in schoonheid verder leven wat ook de toekomst brengen mag’, dat was van een ander kaliber. Hoe doe je dat? Deed ik dat? Heb ik dat gedaan? Doe ik dat?

Dat dàt van mij verwacht werd, of beter dat er geloofd werd dat ik dàt zou kunnen heeft mij zeker gevormd en geholpen tot op vandaag.

Misschien erfde ik van mijn ouders, die wel meer naar de juiste woorden zochten om ze ons ‘cadeau’ te doen, het besef dat woorden – als dragers van betekenis en zin – met zorg gekozen en gebruikt moeten worden.

Geen te grote woorden dus, geen woorden die niet passen, geen woorden die kapotmaken: ‘losers’ is zo’n woord. Geen woorden die inhoudelijk te klein, te benepen worden gehouden en onzorgvuldig worden ingevuld zoals: ‘mens-waardig’ in menswaardig sterven en het huidige modewoord ‘authenticiteit’ . Wel woorden die breed opengehouden worden, die te denken geven en zo horizonten openhouden en kunnen stutten en steunen.

Ik erfde ook het besef dat woorden- van- waarde een cadeau zijn. Iemand doet de moeite om ze op te schrijven, om ze uit te spreken, om ze uit te kiezen, om ze op te sturen… Iemand brengt ze tot bij jou, tot bij mij. Daar worden ze ontvangen, overwogen, daar doen ze hun verrassende werk. Soms is dat de bedoeling. Soms gebeurt dat ook onverwacht. Meer dan eens herinnerde een student mij aan iets wat ik ooit in een les gezegd had. Meestal hoorde het niet eens bij het onderwerp van de les. Ik was het vergeten maar voor hem of haar was het belangrijk geweest, het overwegen en het onthouden waard.

Nog een laatste voorbeeld:

In de zomer dat mijn zus 50 werd haalde ze een oud kadertje van haar keukenmuur. Daarin bleek een kaartje te zitten dat onze ondertussen overleden moeder haar, 30 jaar eerder, voor haar twintigste verjaardag had gestuurd. Toen ze het vergeten kaartje omdraaide las mijn zus - daar in haar keuken , op dat moment in haar leven - als uit het graf deze woorden van onze moeder:

In de geschriften van François Mauriac vond ik het volgende: "We worden gevormd en opnieuw gevormd door degenen die ons liefgehad hebben; en hoewel de liefde voorbij kan gaan, blijven we niettemin hun werk, ten goede of ten kwade." Maak er alle goeds van in de komende jaren!

Rita Weynants

Voorbeden:

laten we bidden

voor teksten die gaan van mond tot mond, van hart tot hart,

teksten die zingen, stuten, steunen, inspireren, verbinden

een leven lang …

laten we bidden

dat ieder mens af en toe

gedragen wordt door woorden

stevig, ruim, beschermend, licht...

met liefde gekozen

in dankbaarheid ontvangen…

laten we bidden

voor hen die spreken, schrijven, zingen

voor hen die luisteren, lezen, horen

woorden die vertellen wie we zijn,

die fluisteren wie we kunnen worden,

die komen en gaan tussen mens en mens

tussen de mensen en God,

stevig, ruim, beschermend, licht...

Dat dat blijft...                                        Door Rita Weynants.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

800x600 Normal 0 21 false false false NL-BE X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standaardtabel; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-bidi-font-family:"Times New Roman";}

Uit “Brieven aan een jonge dichter “ van Rainer Maria Rilke (1903/04)

Een dag of tien geleden heb ik Parijs verlaten . Mijn beste Kappus , ik heb je brief lang onbeantwoord gelaten .Hier omringd door een geweldig groot land waar vanuit de zeeën de winden overheen gaan, hier voel ik dat op die vragen en gevoelens , die diep in zichzelf een eigen leven hebben , geen enkel mens u kan antwoorden ; want ook de besten gebruiken de verkeerde woorden als ze iets heel subtiels en bijna onzegbaars moeten uitdrukken.

Als u zich houdt aan de natuur, aan de eenvoud in de natuur, aan het kleine dat vrijwel niemand ziet en dat zo plotseling het grote en onmetelijke kan worden ; wanneer u die liefde voor het geringe bezit en heel bescheiden het vertrouwen probeert te winnen van datgene wat pover lijkt, dan zal alles eenvoudiger, meer een eenheid en op de een of andere manier aanvaardbaar voor u worden –misschien niet voor uw verstand , dat vol verbazing achterblijft; maar wel voor uw wakker-zijn en weten.

U bent zo jong, in het leven nog zo onervaren , dat ik u , mijn beste, zo goed ik kan zou willen vragen geduld te hebben met alles wat in uw hart nog niet tot een oplossing is gekomen en te proberen de “vragen zelf” lief te hebben . Zoek nu niet naar de antwoorden die u niet gegeven kunnen worden, omdat u niet in staat zou zijn ze te leven. En het gaat erom alles te leven . Leef nu uw vragen. Misschien leeft u dan gaandeweg,op een dag in een ver verschiet het antwoord. (Bremen- 1903 )

Rome – 1904

Mijn beste Kappus,

Er bestaat maar één eenzaamheid –die is groot en geen gemakkelijke opgave . En vrijwel iedereen kent ogenblikken waarop hij haar graag zou inruilen tegen een of andere banale gemeenschappelijkheid ……..Maar misschien zijn dat juist de ogenblikken waarin de eenzaamheid groeit . Maar dat mag u niet van de wijs brengen . Nodig is toch alleen : eenzaamheid , een grote innerlijke eenzaamheid.

Het is goed om eenzaam te zijn ,want eenzaamheid is moeilijk. Ook liefhebben is moeilijk . Liefhebben is in eerste aanleg niets wat opgaan in, zich overgeven aan en zich met een ander verenigen is. Het is integendeel een aanleiding om voor zichzelf een wereld te worden ter wille van iemand anders .

Zweden -1904

En als wij weer over de eenzaamheid praten, dan wordt steeds duidelijker dat dit in wezen niet iets is wat je kunt uitzoeken . Wij zijn eenzaam. Men kan zichzelf zand in de ogen strooien en doen alsof het niet zo is . Maar hoeveel beter is het om in te zien dat wij het wel zijn en daar gewoon vanuit te gaan.

Wij moeten ons bestaan aanvaarden . Alles. Ook het ongelooflijke . In feite is de enige moed die van ons wordt verlangd : het moedig zijn tegenover het vreemdste, wonderlijkste en meest ondoorgrondelijke dat ons kan overkomen.

Wij hebben geen reden tot argwaan jegens onze wereld .Want zij is niet tegen ons. Heeft zij verschrikkingen,dan zijn het de onze . Heeft zij afgronden , dan behoren die afgronden aan ons toe. Zijn er gevaren dan moeten wij proberen ze lief te hebben.

Heb geduld om u er doorheen te slaan , voldoende eenvoud om te geloven .

En laat het leven verder maar over u komen . Geloof mij : het leven heeft gelijk , in elk geval .

Uw Rainer Maria Rilke


Normal 0 21 false false false NL-BE X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standaardtabel; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

Toelichting rond : De teksten van mijn leven

Toen het thema : “teksten van mijn leven” ter sprake kwam heb ik niet nagedacht . Dit wil ik gewoon meedoen .

Maar toch. Voor je boekenkast staan en op zoek gaan naar de teksten van je leven ……dat gaat keuzestress geven dacht ik. Toch was voor die boekenkast staan voor mij een bijzonder moment . Het was alsof ik ’s morgens aan een lange rustige wandeling begon en genoot van de wisselende lichtinval , het geklater en gezoem van vele stemmen onderweg en de blijvende vreugde van zo vele kostbare woorden . Het werd een lange wandeling met vele rustbanken . Ik merkte dat er in alle levensfasen boeken waren die in mijn geheugen zijn gebrand .

Als twintigjarige begon ik schuchter met gedichten schrijven .- één van mijn frivole jeugdzonden trouwens- Je kent dat wel : het komt goed van pas als leidster bij vieringen, groepsfeesten, dagopeningen ……Maar gelukkig hadden wij een wakkere aalmoezenier Remi die een fervente lezer, een echte literatuurkenner en bovendien een hele schone mens was .

Bij het haardvuur in zijn kleine huisje hadden we een fijn gesprek over literatuur. En toen gaf hij mij het boekje van Rilke : brieven aan een jonge dichter –van waaruit de lezing kwam van daarnet.

Hij zei me : “ je gaat daar alles in lezen over authentiek worden . Rilke leert je kritisch worden in het beoordelen van literatuur en kunst . Hij vertelt je dat de belangrijkste dingen niet of moeilijk te verwoorden zijn omdat woorden soms te groot zijn, soms te klein.

Hij zal je zeggen geduld te hebben om de antwoorden van het leven af te wachten. En …hij leert je te durven kijken naar je eigen existentiële eenzaamheid . Dat was serieus slikken toen .

Maar dit boekje – ik ben er zeker van- zal ik uit elke brand slepen !!

Een ander boek dat me tot nu toe is bijgebleven zijn de gedichten van de Portugese dichter Pessoa. In de toenmalige voordrachtklas kon ik in het zoeken naar waarachtige expressie niet beter terechtkomen . Woorden zonder sentiment . Woorden die dwingen om naar de essentie , de eenvoud te gaan in zeggingskracht. En woorden niet groter en zoeter maken dan ze zijn. Pessoa leert mij deemoed tegenover het leven . Loskomen van je eigen streven naar erkenning en belangrijk -zijn . Ik citeer even één van de voor mij althans ingrijpende gedachten ;

“Wanneer de lente komt en als ik dan al dood ben

Zullen de bloemen net zo bloeien en de bomen zullen niet minder groen zijn dan vorig voorjaar.

De werkelijkheid heeft mij niet nodig .”

Het laatste boek dat ik uit mijn boekenkast wil halen is een dikke roman van Richard Powers : Het zingen van de tijd “

Geen enkel boek over muziekbeleving heeft mij op zo’n manier kunnen boeien als deze roman . Woorden over zingen zoals :

“Op de lucht moet je zingen , niet ermee . Bedenk de klank in je geest voor je hem vormt. Begin de klank in je geest. “

Woorden over muziek maken :

“ Muziek is iets wat wij niet zijn . Iets wat van buiten komt en terug naar buiten moet komen . En de taak is daarbij dat je jezelf tot “nietheid” reduceert . “

De spanning die in dit boek beschreven wordt tussen zelfexpressie en ruimte maken om je te kunnen inleven in de emoties en de ideeën van iemand anders blijft me inspireren.

Goede boeken zullen altijd mijn dikke vrienden blijven omdat goede literatuur echt doet zien.. Ze gaat de wereld te lijf .Ze tracht klaarheid te brengen in morele dilemma’s . En uiteindelijk , zegt Finkelkraut , is literatuur een sublieme uiting van morele betrokkenheid die grote schrijvers als Dostojewski , Proust , Cervantes , Kertesz hebben getoond . In die zin hebben goede literatuur mij tot hier toe meer over het leven en mezelf verteld dan een schap vol religieuze of godsdienstige werken . En ik denk dat de opperschrijver mij dit niet kwalijk zal nemen .

12 mei 2012- Hilde Verbeuren


 


 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

November 2017
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen