29.05.2010 Psalmen

Toelichting werd gehouden door Jan De Roeck


Psalmen doen mij spontaan denken aan abdijen en kloosters, waar men eeuwen lang het gemeenschapsleven heeft geënt op deze rijkdom aan gebeden.


Het reciteren van verzen, met telkens een lange adempauze waar het tot je ziel kan doordringen. Anselm Grün schrijft ‘Als monniken worden wij dagelijks ondergedompeld in een wisselbad van gevoelens. Psalmen waarin de bidder zijn droeve lot beklaagt, waar hij met God twist en op zijn vijanden afgeeft wisselen af met psalmen waarin hij oproept tot Gods lof en tot vreugde en jubelen.’ En hij zegt ‘Al ben je niet altijd in diezelfde stemming, het doet je goed, het helpt je ook je kleine zorgen te overstijgen’ Maar psalmen horen niet alleen binnen de muren van een abdij. Gaandeweg is mij duidelijk geworden dat de concrete situaties, waaruit ze ontstaan zijn ons de weg wijzen naar maatschappelijke situaties hier en nu.

Kees Waaiman, Nederlandse karmeliet, heeft me daarin enorm geholpen. Als ik vroeger hoorde ‘God, Gij zijt mijn toevlucht’ kon ik alleen denken aan iemand die vanuit zijn nood naar God verzuchtte, maar dan ging je zien dat er iemand achter stak, die ‘asiel’ zocht in de tempel en beroep deed op de gemeenschap om tot zijn recht te komen. Plots ging ik beseffen dat de ‘vijanden’ in de psalmen ook echt vijanden waren, die de kwetsbare mens vernederden, uitrangeerden.

Psalm 1 is dan ook een goede introductie.

De psalm is vanuit de Babylonische gevangenschap ontstaan: dat wil zeggen. Als je je trots en fierheid kwijt bent omdat Jeruzalem en de tempel is weggevaagd, niet meer kan terugvallen op uiterlijke dingen zoals brandoffers en priesters die plechtig doen, dan worden kleine gemeenschappen heel belangrijk, waar rang en stand niet meer mee spelen, waar het op rechtvaardigheid aankomt, waar Jahwe niet met bazuingeschal wordt geproclameerd, maar waar Hij present, aanwezig kan zijn in het wezen van concrete mensen, die handelen volgens de Thora, de verordeningen, die ontstaan waren vanuit de uittocht en bevrijdingsgedachte.

Psalm 1 is als het ware een felicitatie voor zulk een gemeenschap, een leerkring, en dit in schril contrast met hen, die hun zinnen op heel andere dingen hebben gezet. Want zoals altijd, ook in onze kerkgeschiedenis zijn de rechtgeaarde mensen, die hun levenswijze afstellen op dat diepere niveau, die radicale keuzes maken, niet zomaar de meerderheid. Tegenover hen staan zij, die macht hebben, die uit zijn op aanzien, geld, die veel te verliezen hebben als het er rechtvaardiger aan toe gaat. ’Gelukkig de mens die er niet in trapt in dat kringetje waar men plannen beraamd om de zwakkeren uit te schakelen, waar men spot met de kleine mens, gelukkig wie zich plaatst in de leerkring waar men de Thora overdenkt, om steeds dieper door te dringen in de levensstijl en de wijsheid die van God komt’

Dat wil zeggen dat we in het geraas van deze stad, waar hele groepen worden gemarginaliseerd, moeten zoeken naar die kleine kernen, gemeenschappen, waar anders met elkaar wordt omgegaan. Voor mij concreet is dat een plek zoals de Bond zonder Naam en Filet Divers, het Protestants sociaal centrum, een buurtwerk, bezoekers van gevangenissen, waar naar mensen geluisterd wordt, waar vrijwilligers zich inzetten en op het spoor komen van dezelfde waarden, waar onze joods-christelijke traditie vlees en bloed krijgt in een dagelijkse inzet.

Voor mij concreet is dat in families die niet zich wentelen in de consumptiesfeer, maar waar kinderen kunnen zien dat er heel wat meer is in het leven.

Voor mij concreet is dat deelname aan groepen, die temidden van dit verziekt politiek klimaat voorrang geven aan een rechtvaardiger verdeling, aan het inperken van de milieuramp die al bezig is: bewustmaking, kleine stappen zetten, consequente levenswijze.

Maar dat hou je maar vol als je ook die mystieke drijfveer hebt, die met het profetische samengaat : ’Als een groene boom aan het water, putten uit de grond van je bestaan en zo vruchtbaar zijn in elk seizoen’ Dat in schril contrast met de hoofdtrend van onze maatschappij, waar men bij gebrek aan diepgang bij het minst wordt weggeblazen als kaf door de wind, waar men hechte gemeenschap mist. We zien de gevolgen ervan elke dag in het nieuws : vandalisme, criminaliteit, bendevorming van machteloos geworden jongeren en de koele, berekende, gesloten wereld van hen die in de waan zijn dat hun positie onaantastbaar is.

De psalm zegt ’Dat pad... loopt op niets uit !

En zulke dingen worden niet gezegd om onszelf in ons eigen gelijk te zetten, want we weten hoe kwetsbaar de echte dingen zijn, hoe de kwade geest in ieder van ons kan post vatten. Het is wel een enorme aansporing om dit heel aparte geluk, dat de rechtvaardigen is toebedeeld, te blijven nastreven en het met anderen te delen... dat de ’Vleugel’ niet mag gekortwiekt worden, dat de inzet van zo velen niet zou stil vallen uit ademnood.

Laat ons maar voortdurend het bad ingaan van de psalmen, van de stilte, de confrontatie, de verbondenheid , de ervaring van ‘Degene die er altijd zal wezen’

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

November 2017
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen