11.04.09 Pasen.Het open graf als helende ruimte.

Toelichting gehouden door Patrick Hanjoul Het is vandaag niet gemakkelijk voor de zoekende gelovige die hongert naar waarheid. Veel gelovigen blijven schrik hebben van geloofsvragen. Want hoe zit dat nu met de verrijzenis? Wat als niet waar is wat ik tot nu toe heb geloofd? Waar vind ik dan nog vaste grond?  Of het graf nu leeg was of niet en of Jezus nu letterlijk van de aarde is opgestegen ten hemel daar gaat het niet om. Het heeft weinig te maken met het wezen van Jezus en met de binnenkant van zijn verhaal en de kern van zijn boodschap.  Het is hier als op zovele plaatsen in het evangelie (en in heel de bijbel) dat u en ik blijven hangen in het verhaal, het gebeuren op zich. We blijven vastplakken aan de buitenkant van het verhaal. Augustinus zegt: “Er zijn veel gelovige die licht en waarheid zoeken, maar zo ver buiten, dat ze nooit meer  thuis en naar binnen komen”. Daar waar alle evangelisten - met Johannes op kop – alle moeite hebben om wat onmogelijk is mede te delen, uit te schrijven, toch te verhalen, over te brengen. Vanuit hun ervaring met Jezus doen ze verwoede pogingen die dingen uit te schrijven die niet uit te schrijven zijn, die niet thuishoren in de materiële wereld; dingen die thuishoren in een spirituele, geestelijke wereld zonder los van te staan van deze wereld op zich. In wezen laat Jezus boodschap zich niet verwoorden. Woorden zijn hier maar schamele pogingen te verhalen wat niet gezegd kan worden. Het verbaast mij dan ook niets dat Jezus haast altijd sprak in beelden, nooit iets opgeschreven heeft. Waar Jezus over sprak en waar later zijn apostelen rond schreven behoorde tot een wereld …voorbij de woorden, voorbij de gedachten, voorbij de daden, voorbij de verhalen.  Spiritualiteit in haar meest diepe en dus mystieke dimensie behoort tot een andere dimensie van het leven zonder daar weliswaar vreemd aan te zijn. Het is die dimensie van de realiteit waarvan u en ik volop deel uitmaken, maar die wij onmogelijk met ons verstand kunnen bevroeden. Een wereld achter het verstand, voorbij de rede.  En het is hier dat het schoentje past echt goed knelt. Want u en ik, wij allemaal, zijn ziek in hetzelfde bedje. Het bedje dat ‘Verlichting’ noemt. Zo’n 250 jaar geleden ontdekten mensen dat ze met hun verstand niet enkel konden denken, maar dat ze er ook de wereld mee konden­ begrijpen, manipuleren en beheersen. Op een heel verregaande en indringende manier hebben we elkaar kunnen overtuigen dat het verstand het nieuwe centrum is: ik denk - dus ik ben.  Zo zit het verstand nog meer dan gisteren op de troon van de almacht. Het denken – zeker in het ontwikkelde Westen - is een absolute vorst, van wie wij niet eens doorhebben hoe hij ons leven beheerst, bepaalt en stuurt. Het denken poneert voortdurend stellingen en evidenties en die worden almachtig. We zijn zo ijzersterk geconditioneerd van in de kleuterklas tot aan de universiteit dat elke vraag een antwoord heeft, elk probleem een oplossing voorstelt dat we er in geen honderd jaar aan zouden durven denken dat de waarheid wel eens anders zou kunnen zijn.  Kortom, wat ik u probeer te zeggen is dat u en ik gevangen zit in ons denken, dat ons geloof nog veel te veel een verstandsgeloof is. En precies dat belet ons te ‘geloven’ en te ‘zien’,waarover Johannes ons spreekt in dit evangelie. Een ongemeen belangrijke betekenis van ‘verrijzenis’ is dan ook dat wij bevrijd moeten worden uit de nachtmerrie van de door ons gecreëerde ideeën en concepten die buiten ons staan. Tegelijk moeten we ook vrij worden van de vele verhalen die ons op een evidente en vaak dogmatische manier zijn opgedrongen. Verrijzenis vraagt, ja schreeuwt om ‘ontwaken’, want willen we deel hebben aan de evangelische waarheid moeten we eerst ontwaken. Voorzichtig ‘aankloppen’ is dan een allereerste beweging van de twijfelende en aarzelende mens, die, als hij maar eerlijk durft zijn met zichzelf beseft dat hij niet weet en niet begrijpt.   “Alle ernstig zoeken brengt de mens op eenzame wegen en eenzame wegen eindigen altijd bij een hoge muur. Een muur die een onherroepelijke grens stelt aan iemands onderzoekende geest”, zegt de Russische filosoof Sjestov. Want elke rechtschapen gelovige klopt vroeg of laat aan terwijl hij niet weet wie God is en waar Hij is. Aarzeling en twijfel worden zo een ernstige bedoening op ieders­ geloofspad. Elk geloof - dat vertrekt vanuit de twijfel - vraagt stoutmoedigheid. En deze stoutmoedigheid is tegelijk de bepalende factor voor een persoonlijk, waarachtig, doorleeft geloof.  De stoutmoedige mens, die ondanks alles vertrouwen heeft en blijft doorgaan met kloppen op de muur stelt vroeg of laat vast dat er geen poort is; ervaart dat er de woestijn is, de woestijn van het ‘niet begrijpen’ en ‘niet weten’, ‘niet voelen’, waar we bij elke stap ontdaan, ontbladert, ontbloot worden van alle gemaakte beelden en concepten. “Bidden we tot God dat wij van God leeg worden en zo waarheid mogen ontvangen”, bidt Meester Eckhart. Tegelijk hoor ik Jezus zeggen in het evangelie zeggen: “Heb geloof en je zult – bérgen - kunnen verzetten”.  Ik hoor Jezus ons vragen stoutmoedig te zijn in het geloof. Ons in geloof te wagen aan de meest absurde en meest gewaagde onderneming. En voor mij is dat mij te wagen aan het ‘niet weten’, ‘niet begrijpen’. Mij vol vertrouwen – zelfs met de moed der wanhoop vaak – te wagen aan ‘waarheid’ die niet met woorden, en met niets kan beantwoord worden. Ik ben bereid – met alle twijfel en angst die mijn deel is – mij te werpen in de bodemloosheid van het niets, in het geloof dat ik uiteindelijk gedragen word, omdat ik bemind word.   In deze overgave, in dit tuimelen zonder einde, dat veel meer weg heeft van een vrije val dan van welke zekerheid ook, wil ik leren zonder angst in de diepte te kijken waar ik wellicht dat vreselijke gevoel van verlatenheid moet ondergaan waarover psalm 22 spreekt: ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?’ Daar wil ik los van alle kennis en alle zekerheden en als het moet los van alle vaste grond, mij toevertrouwen in mijn overtuiging dat niets of niemand verloren gaat. Niets of niemand verloren gaat. Ja, verrijzen zal.
 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

November 2017
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen