2017.11.25

Een protestants geïnspireerd samenzijn op het einde van het kerkelijk jaar.


Volgende week begint de Advent. In een jaarplanning vloeien einde en nieuw begin moeiteloos in elkaar over. In het echte leven is zo’n overgang veeleer een hobbelig parcours van wegen, omwegen en dwaalwegen. In de bijbel staan daarover nogal wat verhalen en zij kunnen ons in zo’n situaties een houvast bieden. Op één zo’n verhaal – dat van Abraham en Sarah – gaan we dieper in. Op protestants geïnspireerde wijze: sober, met liefde voor de Schrift én met elkaar.

Inleiding

Oorspronkelijk was vandaag een leerhuis over het protestantisme gepland.
Maar die idee is geëvolueerd en i.p.v. over het protestantisme te vertellen, willen we u iets laten proeven van het protestantisme. In dit laatste WE van het kerkelijk jaar.

We bewaren een warme herinnering hoe wij als kind genoten van de Bijbelse verhalen die de meester en de juf vertelden op onze protestantse lagere school.

We kregen een liefde voor de bijbel mee die nooit meer is overgegaan ook al is onze manier van omgaan met die verhalen sterk veranderd.
We lezen ze niet meer als geschiedschrijving.
We lezen ze wel als oude verhalen die mensen ook nu nog aanspreken. Zoals  Griekse tragedies die nu – 2000 jaar later - nog altijd gespeeld worden. Zoals oeroude sprookjes die we blijven vertellen. Omdat we merken dat in die verhalen iets universeels menselijks verteld wordt, ze helpen ons leven, bestaan en vertrouwen beter verstaan.


Voor de vormgeving van dit uur hebben we ons laten inspireren door de praktijk van de vluchtelingengemeente in Londen in de 16de eeuw.
De tijd was rijp voor een nieuwe manier van geloven. De ideeën van Luther maakten dat verlangen concreet. Geen kerk of machthebbers meer die bepaalden wat je moest geloven. Maar die instanties zagen niet graag hun macht slinken en zorgden voor een harde repressie.
Heel wat mensen gingen op de vlucht en uit de Nederlanden trokken tienduizenden naar o.a. Londen. Vol van een nieuwe manier van geloven.

Maar hoe beleef je dat? Hoe geef je dat nieuwe vorm?

Als mondige mens zoek je zelf uit hoe je moet geloven en leven. Met de bijbel als enige richtsnoer.
Maar dan moet je die bijbel wel goed kennen en begrijpen.

Dus nodigde men op de zondagse samenkomst een professor uit, iemand die Hebreeuws en / of Grieks kende en de bijbel bestudeerde. En die kwam het in zijn professorentoga allemaal uitleggen. Vandaar dat protestantse dominees een toga dragen! En geen priesterkleed want priesters had men niet meer nodig.
Verder zong men Bijbelse psalmen.

Deze manier van samenkomen heeft model gestaan voor heel wat protestantse kerken en evangelische gemeenten die later zijn ontstaan.

En het heeft ook ons voor dit uur in de Vleugel geïnspireerd.

Centraal staat een Bijbels verhaal, het verhaal van Abraham en Sarah dat Annemarie en mij bracht tot een beter begrijpen van wat dat is: een einde aan iets stellen en hoe je met wegen, omwegen en dwaalwegen stilaan tot iets nieuws kunt komen in je leven.

En natuurlijk moet er gezongen worden. Een protestant houdt van zingen!

Dus daar beginnen we mee. Met lied 97. Woorden van Mozes uit het Bijbelse boek Deuteronomium.

En staande.



Lied over het woord: 97


Deel 1

Meestal als we over Abraham lezen, beginnen we met hoofdstuk 12 uit Genesis. daar staat hoe God Abraham roept om weg te gaan uit zijn geboorteland naar het land ‘dat ik je zal laten zien’ zo zegt God.

Maar het verhaal van Abraham begint al vroeger. In Genesis 11.

In dat hoofdstuk lezen we hoe na de zondvloed, Sem, de zoon van Noach een zoon krijgt en nog meer kinderen. Zijn oudste zoon krijgt op zijn beurt weer een oudste zoon en die krijgt ook weer een oudste zoon, enz. enz. een heel geslachtsregister dat zo doorgaat tot Terach , de 9de afstammeling.
Dan wordt het verhaal persoonlijker.

Terach krijgt Abram. In Ur. Daar staat zijn geboortetent. In het huidige Irak.
Abram trouwt met Sarai.
Maar Sarai is onvruchtbaar.
En daarop besluit Terach weg te trekken uit het land van hun geboortetent
samen met zijn zoon Abram, een  kleinzoon Lot en zijn schoondochter Sarai, de vrouw van Abram dus.

Ze trekken samen weg om te gaan naar het land van Kanaän. Dat was een vrij groot gebied ongeveer het huidige Libanon, Palestina, Israël, Jordanië. Er liepen veel karavaanroutes naar Egypte.
Maar als ze bij de stad Charan komen – Turks- Syrische grens –  blijven ze daar.

En Terach sterft daar.

Einde van hoofdstuk 11.

Waarna hoofdstuk 12 begint met de God die Abram oproept weg te trekken uit zijn geboortetent naar ‘het land dat ik je zal laten zien en jij zult tot een groot volk uitgroeien’.

Hoe verwarrend is die bijbel geschreven, denkt u misschien, ze waren toch al weg getrokken uit het land van hun geboortetent? Ze zaten al in Charan!

Maar je kan het ook anders begrijpen. Misschien brengt de verteller zo in beeld hoe moeilijk het kan zijn om iets te beëindigen. Om een punt te zetten.
Want het was altijd wel goed gegaan! 9 generaties lang.
Maar nu ineens niet meer.

Terach beseft dat er iets moest gebeuren om de familie voort te zetten. En hij besluit uit een onvruchtbare situatie weg te trekken.

Voor onze oren klinkt het wellicht ook wat vreemd dat je alles zou achterlaten omwille van een vruchtbaarheidsprobleem. Daar waren toen ook wel minder ingrijpende oplossingen voor. Dus ook hier prikkelt de verteller ons om wat dieper te graven en de symboliek te ontdekken.


Terug naar Terach. Die uit Ur wegtrekt naar Kanaän. Maar halverwege strandt.  Eigenlijk is er nog niets veranderd als Terach sterft. Abram zit nog altijd in het oude vast. Er is een ingrijpen van buitenaf, hier van God, nodig om opnieuw op weg te gaan.
Het is moeilijk om achter een onvruchtbare situatie echt een punt te zetten. We doen het vaak maar half en zo blijven we vastzitten in iets waarvan we weten dat het onvruchtbaar is.

Mijmering over de kunst van een punt te zetten

In mijn persoonlijk leven ben ik door gezondheidsproblemen vast gelopen in mijn loopbaan. Tussen werken en openstaan voor een nieuwe uitdaging, dat op veel vlakken voldoening zal geven, zit ik in een periode waarin ik even niet weet hoe verder. Het is een kunst om niet in paniek te verzeilen en toch met vertrouwen, ‘in het niet weten hoe verder’, te verwijlen. In die leegte is het behoorlijk confronterend. Want wat het zo moeilijk maakt, is dat het 35 jaar op deze manier is gegaan en nu werkt dat niet meer. Langzaam aan wordt duidelijk dat het oude, zoals ik altijd gewerkt heb, geen vruchten meer afwerpt. De stap naar acceptatie is een eerste stap die gezet moet worden om een punt te kunnen zetten en om van het oude weg te trekken.  Het is een verschrikkelijk moeilijk transformatie proces waarin veel emoties waaien. Er van alles ter overweging wordt genomen en geleidelijk aan  toch een licht gaat schijnen voor nieuwe mogelijkheden. Een stap voor stap gaan op mijn hobbelig pad, steeds opnieuw vertrouwen  en moed opbrengend, om de tijd de tijd te geven, op weg naar iets nieuws. Ja, het is een hele kunst om een punt te zetten !

lied zingen 101b, woorden op een bekende protestantse melodie gecomponeerd in het toen protestantse Genève!

Deel 2

Abram trekt dus op naar Kanaän, met zijn vrouw Sarai en zijn neef Lot en al het bezit dat ze verworven hadden in Charan.
Mmh, misschien was dat ook wel een reden waarom ze niet uit Charan weggeraakten: ze hadden er heel wat bezit vergaard. Het ging hun daar goed!

Maar Sarai bleef wel onvruchtbaar!

En dan komen ze in het land Kanaän.
Abram doorkruist het land.

Maar ja, in dat land woont de Kanaäniet.
Ligt daar nu zijn toekomst?
Maar God belooft:  Hier zullen jouw kinderen wonen.
Abram bouwt een altaar aan de ene kant
en wat later aan een ander uiteinde van het land ook nog een.


Dan breekt een hongersnood uit.
Abram trekt weg uit Kanaän, naar Egypte waar wel eten is.
Als hij daar toekomt, kijkt hij zijn vrouw eens goed aan, ziet dat ze beeldschoon is en zegt: als de Egyptenaren jou zien, gaan ze jou willen voor de Farao. En mij vermoorden. Zeg maar gauw dat je mijn zuster bent, dan zullen ze mij laten leven. En zo gaat het. Sarai wordt opgenomen in het huis van de farao en Abram wordt beloond met vee en goederen.

Tja, nu is Abram helemaal afgesneden van een toekomst: geen land, geen vrouw en dus geen kind. Rijk is hij wel. Maar waar het eigenlijk omgaat, is hij kwijt.

Weer is er een ingrijpen van buitenaf nodig. God doet allerlei plagen komen over farao en zijn huis. Farao ontdekt wat er aan de hand is: Sarai is niet Abrams zuster maar zijn vrouw. En farao stuurt Abram weg met zijn vrouw en al dat bezit mag hij ook houden. Als hij maar weg is.

En zo trekt Abram weer naar Kanaän in de omgekeerde richting zoals hij gekomen is. Terug naar zijn eigenlijke doel.

Hierna volgen verhalen over Abram, Lot, Sodom en Gomorra, oorlogen en Melchisedek. Heel interessant maar te uitgebreid, wij volgen het spoor van Abram en Sarai, twee mensen die maar geen kind krijgen.

Abram is ondertussen oud geworden en over schouwt zijn leven: enorm veel meegemaakt, veel geleerd, rijk geworden maar … geen kind. Dus allemaal voor niets, denkt hij. Het is donker en duister in en om hem heen.

En toch, zegt God tegen hem, eens zal jouw nageslacht zo talrijk zijn als de sterren aan de hemel die jij nu ziet.
En die nacht sluiten Abraham en God een verbond.


De verteller richt vervolgens zijn blik naar Sarai. Die denkt: ach, het is mij niet gegund om kinderen te krijgen. En ze bedenkt een oplossing die toendertijd gebruikelijk was: als haar slavin Hagar nu eens een kind van Abram zou krijgen! Dan kunnen ze het beschouwen als het kind van Sarai en Abram – een soort draagmoederschap in oude tijden.

En Abram vindt dat een goed idee.

Maar dat is het niet: want eens Hagar zwanger is, triomfeert ze over Sarai en het is gedaan met de goede verstandhouding.
Sarai stuurt Hagar weg, de woestijn in. Maar God ziet Hagar daar en belooft haar en haar zoon Ismael alle goeds..

We keren terug naar Abram. Die opnieuw zijn God ontmoet die hem herinnert aan hun verbond en opnieuw een zoon belooft. Abram lacht eens goed. Haha,Sarah is al in de 90! Ach, God, misschien kunt u beter Ismaël beschouwen als mijn zoon.
Nee, zegt God,  er zal echt een zoon komen van Sarai en hem. Isaak zal hij heten, dat betekent ‘men lacht’.

En dan op een middag …

Ho,stop eens even, ik kan allang niet meer volgen!
We rollen van het ene verhaal in het andere. Wat een parcours! Wat een gezwalp! dan doet Abram dit, Sarah dat, grijpt God weer in ...

ja, je hebt wel gelijk. Maar die verteller ook. Want het gaat wel vaak zo in ons leven. We hebben een droom en het is met wegen, omwegen en dwaalwegen dat we iets realiseren. Dat zwerven hoort er gewoon bij. Zonder zwerven geen toekomst!

Mijmering – over de kunst van het zwerven

In onze Vleugelgemeenschap voelen wij allen duidelijk dat wij in een kantelmoment vertoeven. De Vleugel zoals het was, werkt niet meer. Moeten wij dit loslaten? Wij zijn zoekend naar een nieuwe vorm van gemeenschap. Deze transformatie naar verandering, lijkt soms stil te staan, alsof er niets gebeurt. Het vraagt moed van ons om weg te trekken uit de vertrouwde vorm die 20 jaar gewerkt heeft, nu niet meer vruchtbaar is en daar dan een dankbaar punt te zetten. Het nog niet precies weten hoe ’t verder zal gaan, even als een mysterie laten zijn. In die onzekerheid, het geduld en vertrouwen niet verliezen, is moeilijk.  Het is nuttig en leerzaam dat wij dingen uitproberen. Sommige dingen zijn vruchtbaar, andere niet. Het is een kunst om onze vragen te laten leven, ook in ons hart. Zwervend dolen wij rond. Hoe moeten we verder?! Terugblikken en vooruitblikken kan een hulp zijn om de dingen op een rijtje te zetten. Moed hebben om te springen in loslaten. Springen in de diepte, met pijn van gemis. In die stemming van de leegte hangt een speciale sfeer. Elke fase heeft zijn tijd. Leren we open staan voor ’t vreemde? Kunnen we gastvrij ontvangen? Kunnen wij open staan voor iets nieuws? Gaan we het eens uitproberen?

Lied zingen van Dan nog 55 c

Deel 3

Zal ik dan nu het allerlaatste stukje vertellen?

Abraham [1] zit op het heetst van de dag in zijn tent. BIJ de godseik van Mamre.

Plots ziet hij 3 mannen staan.

Hij snelt naar ze toe en zegt:

Mag ik voor u iets doen? Mag ik u wat water bieden om uw voeten te wassen en een stuk brood om u aan te sterken? Daarvoor bent u hier toch?!
Dat is goed, zeggen ze.
Abraham snelt naar  binnen. Niet om een kan water te halen en een stukje brood. Nee, hij laat voor hen een overvloedige maaltijd bereiden. Met vers gebakken broodkoeken van het fijnste meel. Met een kalf dat gauw geslacht wordt. Met room en boter. Wat een gastvrijheid voor deze 3 onbekende mannen die zomaar komen aanwaaien!
Ze eten terwijl Abraham staat onder de boom.

Dan vragen ze: waar is je vrouw?
‘Daar in de tent!’
God zegt: als wij volgend jaar terugkomen heeft zij een zoon.
Sarah – die in de tent zit, lacht op haar beurt: ik, een kind? Een vrouw van 90? komaan, zeg!

Maar God zegt: waarom lacht ze? Is er voor God dan iets onmogelijk???

En nu eindelijk de belofte concreet wordt ingevuld, stop ik met vertellen.

Mijmermoment met de gemeenschap

We nodigen jullie uit om zelf te mijmeren over dit verhaal. Herken je iets? Doet het verhaal je iets? Begrijp je iets niet? Doet het je ergens aan denken?

Je kan met jezelf overleggen.
Je kan ook met je naaste buren mijmeren.
Na een 5tal minuten is er een micro beschikbaar wanneer je iets wilt delen met de grotere groep die hier zit.
Kan. Moet niet.

Afronding

Uit oude verhalen uit de Bijbel over hoe mensen het vroeger deden, kunnen we moed putten. Oude verhalen kunnen ons een bed van vertrouwen geven. Ze helpen ons hart openstellen naar iets nieuws. Het vreemde toe laten. In het mysterie laten zijn van het niet weten, ontvankelijk voor het onbekende, gastvrij voor het vreemde. Als zwervers geven wij gehoor aan het onbekende.

Bijbelse verhalen geven ons perspectief: ruimte, lengte, breedte, hoogte en diepte in ons leven.

We zingen staande:

Slotlied 138 – roep, roep om ruimte



 



[1] Na de sluiting van het verbond zijn de namen lichtjes gewijzigd: Abram wordt Abraham en Sarai wordt Sarah genoemd

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

December 2017
M D W D V Z Z
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen