2017.06.17 dankbaarheid

De toelichting werd gehouden door Ilse Dupont

Dankbaar zijn ondanks moeilijkheden?

 

“Dankbare mensen negeren of ontkennen de moeilijkheden in het leven niet, maar kiezen om ook de positieve dingen te waarderen”.  (boek van vreugde P. 242).

 

 

Toen Mieke me enkele maanden geleden een mailtje stuurde met de vraag of ik in deze reeks een toelichting wilde houden, heb ik geen moment getwijfeld om “ja” te zeggen.

Want dankbaarheid ligt me nauw aan het hart.

 

Nochtans, mocht deze vraag me langer dan zo’n tien jaren geleden gesteld zijn, zou ik veel minder

gretig zijn geweest om erop in te gaan.

Dankbaarheid had voor mij heel lang een moraliserende bijklank,  iets van: “dankbaar moet je zijn, nederig en klein” om een sarcastisch lied van Robert Long uit de jaren ‘80 te parafraseren.

Dit beeld van dankbaarheid was bij mij langzaam binnengesijpeld door de manier waarop ik over dankbaarheid had horen spreken in mijn jeugd en de manier waarop ik het had begrepen.

“Je mag al dankbaar zijn dat…”.

Of de voor velen onder jullie ongetwijfeld bekende uitspraak: “ondank is ’s werelds loon”.

Eigenlijk kon ik nooit dankbaar genoeg zijn, was mijn idee.

Zo herinner ik me heel goed hoe ik het Evangelieverhaal van Lucas over de tien melaatsen die door Jezus genezen werden en waarvan er maar eén terug ging naar Jezus om hem te danken, interpreteerde.  In preken daarrond klonk al snel de teneur:  “wij zijn zeker en vast allemaal bij die negen anderen die niet terug gingen om te bedanken”.

 

In mijn beleving ging “dank u “ zeggen, vaak  gepaard met een gevoel van “in het krijt staan” bij de andere.

 

Er is iets fundamenteels veranderd bij mij in een heel moeilijke periode.

Ik ben eigenlijk niet zo optimistisch van aard, ben eerder geneigd tot melancholie.

In een donkere periode kwam ik, geïnspireerd door anderen,   op het idee om elke avond tenminste eén gebeurtenis te zoeken die in de voorbije dag wel goed was gelopen en waarmee ik – al was het maar even – blij was geweest.

Dat werkte! Vooral in die zin dat het  mijn perspectief verruimde: er waren niet alleen moeilijke dingen.

Maar er bleef iets bij hangen van een schuldgevoel.

“Als er nog genoeg dingen zijn die wel goed gaan,mag ik me eigenlijk niet somber voelen”.

Ik legde mezelf dankbaarheid op of dacht dat ze me opgelegd werd.

 

Na een heelkundige ingreep  tien jaren geleden, die best spannend was en heel goed afliep, gebeurde er een diepere omkering in mij.  In de dagen en weken daarna voelde ik een enorme diepe dankbaarheid opborrelen die echt van binnenuit groeide.

Ik was blij dat ik nog leefde en dat het veel beter was afgelopen dan gevreesd.

Een intense periode die ik me heel goed herinner, vooral die verandering, van iets dat zou “moeten” naar iets dat echt uit mezelf, uit mijn diepste diep kwam,  blijft me sterk bij.

 

Een verhaal dat wat verder van mij en ons hier af staat, bevestigt dat .  In het “boek van vreugde” van de dalai Lama en aartsbisschop Tutu dat vorig jaar verscheen, las ik het verhaal over een Amerikaan die dertig jaar in de dodencel had gezeten voor een misdaad die hij niet had begaan.

Hij zat dertig jaar in eenzame opsluiting in een cel van anderhalve bij twee meter, waar hij maar een uur per dag uit mocht.  Toen hij uiteindelijk door een bijzondere uitspraak van het hooggerechtshof vrijkwam en weer buiten kwam, zei hij: “Je beseft de waarde van vrijheid pas als ze je ontnomen wordt… Mensen schuilen voor de regen, maar ik zoek de regen op.  Iets wat uit de hemel valt, kan toch alleen maar kostbaar zijn? Ik heb de regen zoveel jaren moeten missen dat ik dankbaar ben voor iedere druppel.  Gewoon, om die op mijn gezicht te voelen”.

 

De literatuur en psychologisch onderzoek bevestigen dit merkwaardige fenomeen; dat dankbaarheid vaak het sterkst naarboven komt  bij moeilijke, soms levensbedreigende situaties, die je in staat stellen om te waarderen of te herwaarderen wat er “nog wel” is en kan.

 

Je kan dankbaarheid niet aan een ander opleggen.

Een tijd geleden, toen ik  aan iemand iets vertelde dat op dat moment heel moeilijk voor mij was, klonk plots: “ach meid, wàt er ook gebeurt: count your blessings! Er zijnnog zoveel goeie en mooie dingen!”.

Dat was enorm goed bedoeld, het is ongetwijfeld ook waar, maar het werkte voor mij totaal averechts. Dankbaarheid mag geen dooddoener zijn!

 

Dankbaar zijn,  is niet hetzelfde als “iemand iets verschuldigd zijn”.  Het heeft alles met gratuïteit te maken.

Het is een emotionele respons op iets dat ons zomaar toevalt.

Je kan het “vermogen van je hart” tot dankbaarheid wel cultiveren, oefenen en trainen, zoals je spieren kan trainen, zou de Dalai Lama zeggen.

Dan hoeven we misschien niet te wachten tot er iets heel ergs gebeurt om ze te kunnen doorleven.

Het stukje van Mia Leijssen dat we net lazen, is daar een mooie illustratie van.

Voor mezelf was het in de voorbije jaren heel belangrijk om dat te ontdekken en om concrete manieren te vinden om die dankbaarheid te oefenen en te laten groeien.

Het “dankbaarheidsdagboekje” waarover Mia schrijft, is daarvan een excellent voorbeeld.

Elke avond, of enkele avonden in een week even gaan zitten om op te schrijven waar je dankbaar voor bent die dag.

Een andere mooie manier vind ik in het “levensgebed” van Ignatius van Loyola.  Een beproefde manier om terug te kijken op de dag waarbij dankbaarheid eén van de  rubrieken is.

Het zijn beiden manieren om dankbaarheid de plek te geven die haar toekomt, zonder de moeilijkheden te negeren of te ontkennen! Ze worden eerder naast elkaar geplaatst dan tegenover elkaar.

 

Ik kan dankbaarheid ook oefenen door elke ochtend even heel bewust stil te staan bij het feit dat ik weer wakker mag worden, dat ik kan bewegen, dat de zon weer is opgegaan, dat er daglicht is – alle dagen – wat ook gebeurt.

Als ik de aandacht en wakkerheid vind om dat ’s ochtends even heel bewust te bedenken en vooral te beleven, begin ik mijn dag anders. Met meer aandacht voor alles wat en iedereen die ik mag tegenkomen.

En wat een enorme revelatie is voor mij: de vaststelling dat dankbaarheid zich vermenigvuldigt.  Dankbaarheid genereert dankbaarheid.

Sinds ik bewust met dankbaarheid bezig ben door ze te oefenen, merk ik meer en andere dingen op die mijn dankbaarheid waard zijn en waarvoor ik die avond dank. Het wordt een cirkel die me aandachtiger maakt en dat verhoogt mijn eigen welzijn en de kwaliteit van mijn relaties met anderen.

 

Ik merk dat ik nog lang over dankbaarheid zou kunnen doorgaan.  Het brengt zoveel teweeg.

Maar ik wil afronden met nog eén citaat uit dat “boek van vreugde” waarover ik al sprak.  Een citaat dat mij trof en misschien wel op de allerbeste manier kan samenvatten wat ik hier wilde zeggen.

 

Een katholieke benedictijner monnik en geleerde die een groot aandeel leverde in de interreligieuze christelijk-boedistische dialoog, heeft verklaard: “Het is niet geluk dat ons dankbaar maakt.  Het is dankbaarheid die ons gelukkig maakt.

 

Beste mensen, moge dit voor ons waar zijn en waar worden.

Dat onze dankbaarheid ons moge leiden naar geluk en naar nog een veel diepere levensbron: de vreugde.

 

 

 

Ilse Dupont

 

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Augustus 2017
M D W D V Z Z
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen